مذهب نگاه کژاندیش انسان به جهان نیست. بلکه برعکس کژدیسگی جامعه طبقاتی به شکل جهان است. این نگاه غلط است که انسان در طلب شناخت پدیده های طبیعی ، برداشتی روح باور از آن کرد. این برداشت از مذهب به مثابه ی اشتباه در فرآیند شناخت ، انسانی را از پیش فرض می گیرد که کنجکاو و حیران در برابر جهان ایستاده است. من منکر وجود چنین انسانی در گذشته ها و چه بسا در زمانه ی کنونی هستم. هیچ رابطه ی معرفت شناختی مستقیمی میان انسان و جهان در کار نبوده است و اصلا برقراری چنین رابطه ای غیرممکن است.چرا که شناخت از امراجتماعی و اگر دلتان می خواهد دقیقتر صحبت کنیم از زبان بوجود آمده است ، پس کوته نظری است اگر بدون امر اجتماعی از رابطه ی انسان و جهان سخن بگوییم. انسان جز از دریچه ی امر اجتماعی به جهان ننگریسته است. پس در این برداشت هیچ جایی برای امر اجتماعی در نظر گرفته نشده و مذهب صرفا نتیجه ی رویکرد خاص هستی شناختی برخی از انسانها قلمداد شده که از طرف عموم پذیرفته می شود.

در بحث و بررسی درباره‌ی آموزش و پرورش عصرهای باستانی ایران، کمبود شدید مدارک و اسناد وجود دارد و هر اندازه به تاریخ ورود اسلام به ایران نزدیک می گردیم اسناد این چنینی افزایش می یابد. با این حال افزایش چنین اسنادی هرگز بدان حد نیست که بتوان مستقیمن به آموزش و کیفیت آن در عصرهای باستانی دست یافت.

لیکن با توجه به نوشته‌های مورخان غربی دوران باستان و همچنین اسناد و کتیبه‌های بر جای مانده از آن دوران و با اندکی تعمق و تحلیل تا حدی می­توان از آموزش و پرورش عصرهای باستانی ایران و ویژگی‌های آن ها آگاه گردید.

با نگاهی به شواهد بر جای مانده از دوران های باستان می­توان گفت که در ایران باستان عوامل اولیه­ی آموزش و پرورش به قرار زیر بوده اند:

١- طبیعت و وضع جغرافیایی کشور.

٢- آرا و عقایدی که آریایی‌ها با خود آورده بودند و زرتشت آن‌ها را پیراسته و اصلاح کرده بود، به عبارتی نقش دین در روند آموزش.

٣- دولت و نقش ویژه­ی آن در پرورش دادن دانش آموزان (صدیق، برگ ۵٢).

مولوی عالمی است بی بدیل، فاضلی ست بی نظیر، به زبان فارسی و عربی بسیار مسلط، احادیث و اخبار را خوب می داند. عقیده اش عین حکمای هند است یعنی به وحدت وجود اعتقاد دارد.

اما اشتباه مولوی در اینجاست که برای آن وجود کل اراده و اختیار قائل است . . . و چنین می پندارد که وجود کل با اراده و اختیار خود، اجزا را به عالم کثرات و تعینات درآورده است. پس اجزا باید تلاش کنند تا خودشان را پس از مدتی سیر و سلوک دوباره به همان وجود کل برسانند.

و گویا وسیله ی عمده این وصال در فناست، و بقای جاویدان از این فنا حاصل خواهد شد.

اشتباه دوم مولوی اعتقادش به فناست. این لفظی است بی معنی که نه حکمای هندو، و نه فلاسفه ی اسلام نتوانسته معنی آن را دریابند، اما هرکسشنیده ادعای فهم کرده.

آن اندیشه نخست از بودا بود، و از او به همه جا راه یافت، ولی اینکه آیا فنا امکان دارد یا نه، و اگر دارد چگونه باید باشد، هیچکس جواب روشنی نداده. پیغمبر اسلام نیز فرموده: موتوا قبل ان تموتوا. "یحتمل حضرت رسول خود به معنای این کلام واقف است، اما برای سایر مردم مفهوم نیست." به حقیقت "هر دو موت به معنای حقیقی و واقعی خود کلمه باقی می ماند."

ایراد سوم اینکه: مولوی "قائل به روح است. یعنی گویا پس از مرگ روح می ماند و به وجود کل ملحق می شود، اما حکمای مغرب روح را قائم به ذات نمی دانند، بلکه روح از مقتضیات جسم است، و قائم به جسم می باشد. همانطور که قوه تلفرافیه از ترکیب عناصر معدنی به وجود می آید و با تجزیه آنها از بین می رود ـ روح نیز از ترکیب عناصر آلیه پیدا می شود و با متلاشی شدن جسم نابود می گردد، ولی نمی دانیم قوه تلفرافیه چیست چنان که روح را نمی دانیم."

بشنو از نی چون حکایت می کند
از گرانی ها شکایت می کند
چون زبان بنده را ببریده اند
بال پرواز مرا هم چیده اند
سکه خواهم کیسه کیسه بی شمار
تا گرانی را کنم شاید مهار
هر کسی بر رخ نهد یک تپه ریش
بیمه گردد تا ابد با پشم خویش
من به هر بیچاره ای گریان شدم
یار بی چیزان و درویشان شدم
هر که آمد فتنه زد در کار من
همچو آقایان نشد غمخوار من

هنگامی‌که از علی مسیو نام برده می شود، باید خاطرنشان ساخت، که ما با یکی از برجسته‌ترین، شریف‌ترین و آگاه ترین انقلابیون ایران در یک‌صد  سال گذشته سروکار داریم . مبارز ومتفکری خردمند و فداکار، که به حق پیشوای گمنام انقلاب مشروطه به شمار می آید.

علی مسیو، یکی از نخستین بنیادگزاران و فعالان تاریخ جنبش کارگری ایران در مرحله اول یعنی مرحله سوسیال دمکراسی انقلابی است . وی در پیدایش و رشد سازمان های متعدد اجتماعیون عامیون ایران نقش بارز تاریخی ایفا نموده و از پیش کسوتان آن محسوب می گردد. او در سال های انقلاب مشروطیت، با پایه گذاری مرکز غیبی تبریز که می توان از آن به عنوان مهمترین وموثرترین هسته اجتماعیون _ عامیون ایران یاد کرد، خدمات انکار ناپذیری انجام داده است.